ಮದುವೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಯಿಲೆ, ಮತ್ತೆ ಮನೆಯವರ ಭಯ

ಮೀರಾಗೆ ೨೯ ವರ್ಷ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತರ ಶುರುವಲ್ಲಿ ಅವ್ರು, ಸರಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ತೊಂದರೆ ಜೊತೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ದಾಟಿದ್ರು. ಡಾಕ್ಟರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಥರದ್ದು ಅದು. ಮನೆಯವ್ರ ಮೊದಲ ಚಿಂತೆ ಅವ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವ್ರ ಮದುವೆ. "ಇನ್ನು ಇವ್ಳನ್ನ ಯಾರು ಮದುವೆ ಆಗ್ತಾರೆ" ಅಂತ ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ್ರು.

ಮೀರಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ್ರು, ಸಮಯ ತಗೊಳೋ ಆ ಗಟ್ಟಿ ಥರದ್ದು. ಕೆಲ ವರ್ಷ ಆದ್ಮೇಲೆ ಅವ್ರಿಗೆ ಒಬ್ಬ್ರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ರು, ಅವ್ನಿಗೆ ತನ್ನ ಕತೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ರೂಪ ಹೇಳಿದ್ರು, ಮತ್ತೆ ಅವ್ನನ್ನ ಮದುವೆ ಆದ್ರು. ಇವತ್ತು ಅವ್ರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗ್ತಾರೆ ಮತ್ತೆ ಸಾಧಾರಣ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆ ತೊಂದರೆ ಈಗ ಅವ್ರ ಬದುಕಿನ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಒಂದು ಭಾಗ. ತನ್ನ ಮನೆಯವ್ರು ಯಾವತ್ತೂ ಆಗಲ್ಲ ಅಂತ ಭಯಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಮದುವೆಯೇ, ಅವ್ರ ಬದುಕಿನ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಗಟ್ಟಿ ವಿಷಯ ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸುತ್ತ ಇರೋ ನಾಚಿಕೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ನಿಜವಾಗೋದು ಬಹಳ ಸಲ ಮದುವೆಯ ಹೊತ್ತಲ್ಲೇ. ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಇಲ್ಲಾ ಈಗ ಇರೋ ಒಂದು ತೊಂದರೆಯನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ತಡೆ ಅನ್ನೋ ಥರ ನೋಡ್ತಾರೆ. ಮದುವೆ ಮಾತುಕತೆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅದನ್ನ ಮುಚ್ಚಿಡೋ ವಿಷಯ ಆಗುತ್ತೆ. ಮದುವೆಯ ಅವಕಾಶ ಹಾಳಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ಈ ಒಂದು ಭಯವೇ, ಮನೆಯವ್ರನ್ನ ಅದನ್ನ ಮುಚ್ಚಿಡೋಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತೆ. ಮತ್ತೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯೋದನ್ನ ತಡ ಮಾಡಿಸುತ್ತೆ.

ಇದ್ರ ಒಳಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹಾನಿ ಮಾಡೋ ಎರಡು ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೇದು, ಮದುವೆಯೇ, ಇಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಾಗೋದೇ, ಹೇಗೋ ಆ ತೊಂದರೆಯನ್ನ ಗುಣ ಮಾಡುತ್ತೆ ಇಲ್ಲಾ ಸರಿ ಮಾಡುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ಆಸೆ. ಎರಡನೇದು, ಕುಟುಂಬದ ಮರ್ಯಾದೆ ಅದನ್ನ ಮುಚ್ಚಿಡೋದ್ರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಅನ್ನೋದು. ಗಟ್ಟಿ ತೊಂದರೆ ಇರೋ ಒಬ್ಬ ಸಂಬಂಧಿಯನ್ನ ನೋಡ್ಕೊಳ್ತಿದ್ದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ನೂರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೬ ಮಂದಿ, ಮದುವೆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನ ಇನ್ನೂ ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು ಅಂದ್ಕೊಂಡಿದ್ರು. ಆದ್ರೆ ಅದೇ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ, ಮದುವೆ ಅದನ್ನ ಗುಣ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತಾನೂ ನಂಬಿದ್ರು. ಎರಡೂ ನಿಜ ಆಗೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ. ಮರ್ಯಾದೆಯ ಚಿಂತೆ ಮತ್ತೆ "ಲೋಗ್ ಕ್ಯಾ ಕಹೇಂಗೆ", ಅಂದ್ರೆ ಜನ ಏನ್ ಅಂದ್ಕೊಳ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದು, ಬಹಳ ಏಷ್ಯಾದ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಥರ ಇದೆ. ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದ ಜನ ಮತ್ತೆ ನಿಜವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಸಿಗೋ ಜನ, ಇವ್ರ ನಡುವಿನ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರವನ್ನ ಅದು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುತ್ತೆ.

ಭಯವನ್ನ ಹೆಸರಿಸೋದು ಅಂದ್ರೆ ಅದನ್ನ ಪಾಲಿಸೋದು ಅಲ್ಲ. ನೀವು ಒಂದು ಚಿಂತೆಯನ್ನ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತಗೊಂಡೂ, ಅದು ನಿಜವಾ ಅಂತ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಇದ್ರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಡುವು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಪ್ಪ ಇಲ್ಲಾ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದಾಗ, ಮಗುವಿಗೆ ಯೌವನದ ಶುರುವಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತೊಂದರೆ ಬರೋ ಅವಕಾಶ ಸುಮಾರು ಮೂರಕ್ಕೆ ಒಂದು. ಆ ಲೆಕ್ಕ ನಿಜ. ಬೇರೆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗಿಂತ ಅದು ಜಾಸ್ತಿ. ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನ ಬಹಳ ಸಲ ತಪ್ಪಾಗಿ ಓದ್ಕೊಳ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು "ಇದು ಮನೇಲಿ ಬರೋದು" ಅಂತ ಕೇಳಿ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನ "ಇದು ಖಂಡಿತ ಬರುತ್ತೆ" ಅಂತ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ತಾರೆ.

ಅದು ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಮೂರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಂದ್ರೆ, ತೊಂದರೆ ಇರೋ ಅಪ್ಪ ಇಲ್ಲಾ ಅಮ್ಮನ ಸುಮಾರು ಮೂರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿ ತೊಂದರೆ ಬರೋದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ತೊಂದರೆ, ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಜೀನ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತೆ. ಒಂದೇ ಆನುವಂಶಿಕ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಅವಕಾಶ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ, ಆದ್ರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಸಂಭವ ಇರೋ ಫಲಿತಾಂಶ, ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರದಿಂದ, ತೊಂದರೆ ಬರದ ಒಂದು ಮಗು.

ಮನೆಯವ್ರಿಗೆ ಬಹಳ ಸಲ ಎರಡೇ ಆಯ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತೆ: ಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿಡೋದು, ಇಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಒಪ್ಕೊಳ್ಳೋದು. ಎರಡೂ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಮುಚ್ಚಿಡೋದಕ್ಕೆ ಅದ್ರದ್ದೇ ಭಾರ ಇದೆ: ಗೊತ್ತಾಗಿಬಿಡುತ್ತೋ ಅನ್ನೋ ನಿರಂತರ ಭಯ, ಮತ್ತೆ ಆಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಮುರಿದ್ರೆ ಆಗೋ ಹಾನಿ. ಆದ್ರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನ ಒರಟಾಗಿ, ತುಂಬಾ ಬೇಗ ಇಲ್ಲಾ ಯಾವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಎಸೆದ್ರೆ, ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನ ಬೆದರಿಸಿ ಓಡಿಸಬಹುದು. ಅವ್ರು ಸ್ವಲ್ಪ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಪ್ಕೊಳ್ತಿದ್ರೇನೋ.

ಒಂದು ನಡುವಿನ ದಾರಿ ಇದೆ. ಅದು ತೊಂದರೆಯನ್ನ ಅದು ಏನೋ ಅದೇ ಥರ ನೋಡುತ್ತೆ: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ, ನಿಜವಾದ, ಸರಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ, ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಒಂದು ಭಾಗ. ಅದನ್ನ ತಿಳ್ಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಕಾರಣ ಇರೋ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಕೇಳಿಸ್ಕೊಳ್ಳೋ ಅಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆದ ಮೇಲೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳ್ತೀರಿ. ನಿಭಾಯಿಸ್ತಿರೋ ಒಂದು ತೊಂದರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾತು, ಅದನ್ನ ಮುಚ್ಚಿಡೋದಕ್ಕಿಂತ ಇಲ್ಲಾ ಮದುವೆ ಗುಣ ಮಾಡುತ್ತೆ ಅಂತ ನಟಿಸೋದಕ್ಕಿಂತ, ಸಂಬಂಧವನ್ನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತೆ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಯಿಲೆ ಸರಿ ಮಾಡಬಹುದಾದದ್ದು. ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಸಹಾಯ ಇದೆ, ಮತ್ತೆ ಆ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯೋ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಚೆನ್ನಾಗಾಗ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೋಲೋದಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆ ಏನಂದ್ರೆ, ಅದ್ರಿಂದ ಲಾಭ ಆಗಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪೋದೇ ಇಲ್ಲ. ಬಹಳ ಸಲ ಈ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಯಾವ ಭಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡ್ತಿದೆಯೋ, ಅವೇ ಕಾರಣ. ಸಹಾಯ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಒಂದು ತೊಂದರೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಪೂರ್ತಿ ಬದುಕು ಸುಮ್ನೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಕೊಳ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ನಾಚಿಕೆಯ ಪರ ಅಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರ. ೨೦೧೭ರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆ ಕಾಯ್ದೆ (Mental Healthcare Act 2017), ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನ ಒಂದು ಹಕ್ಕು ಅಂತ ಇಡುತ್ತೆ. ಅದು ಗೌರವ, ಖಾಸಗಿತನ ಮತ್ತೆ ಸಹಾಯ ಸಿಗೋ ಅವಕಾಶವನ್ನ ಕಾಪಾಡುತ್ತೆ. ಒಂದು ತೊಂದರೆ ಅಂದ್ರೆ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯ, ಪಿಸುಮಾತಲ್ಲಿ ನಿಭಾಯಿಸೋ ಒಂದು ಹಗರಣ ಅಲ್ಲ. ಅದ್ರ ಜೊತೆ ಬದುಕ್ತಿರೋ ಜನಕ್ಕೆ ಆ ಥರ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳೋ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.

ಅಂದ್ರೆ ನೀವು ಊಹೆಯ ಬದ್ಲು ಸರಿಯಾದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಂತಾನೂ ಆಗುತ್ತೆ. ಉಚಿತ, ಖಾಸಗಿ ಸಹಾಯ ಭಾರತದ ತುಂಬಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ Tele-MANAS ಸಹಾಯವಾಣಿ 14416 ಮೂಲಕ ಸಿಗುತ್ತೆ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದ್ರೂ, ಹಗಲು ಇಲ್ಲಾ ರಾತ್ರಿ. ಮದುವೆ, ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಇಲ್ಲಾ ಯಾವುದನ್ನ ಹೇಳೋದು ಅನ್ನೋದನ್ನ ತೂಗಿ ನೋಡ್ತಿರೋ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಉತ್ತರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅರೆ ನೆನಪಿನಿಂದ ಹೇಳೋದನ್ನ ಇನ್ನು ನಂಬಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.